Voelen, ruiken, horen, proeven: deze 10 musea ontdekt u met meer dan alleen uw ogen

Steeds meer musea richten zich niet alleen op kijken, maar ook op ruiken, voelen, luisteren en/of proeven. Dat maakt tentoonstellingen toegankelijker voor een breder publiek en helpt veel bezoekers om de informatie op een andere (en vaak intensere manier) te beleven. Daarom geven we in dit artikel tips voor musea waar meerdere zintuigen worden aangesproken.

Bakkerijmuseum De Oude Bakkerij (Medemblik)

In het Bakkerijmuseum staat de geschiedenis van brood en banket centraal. U ruikt er vers brood, hoort het geluid van oude bakmachines en kunt er ook regelmatig proeven van ambachtelijke producten. Tegen betaling kunt u hier ook verschillende workshops volgen, denk aan bonbons maken of schilderen met cacao.

Streekmuseum Goeree‑Overflakkee (Sommelsdijk)

Dit museum biedt een virtual‑reality ervaring waarin u meekrijgt hoe eilandbewoners van het Zuid-Hollandse Goeree-Overflakkee hebben leren leven en overleven met water. Het water als vriend, maar ook als vijand. Zo neemt het museum u ook mee terug naar de rampnacht van 1953. Het moment waarop één van de grootste natuurrampen uit de Nederlandse geschiedenis plaatsvond en grote delen van Zeeland, West‑Brabant en Zuid‑Holland door dijkdoorbraken onder water kwamen te staan.

Wilt u meer weten over de Watersnoodramp van 1953? U kunt ook een bezoek brengen aan het Watersnoodmuseum in het Zeeuwse Ouwerkerk. Gaat u met een kind jonger dan 16 jaar? Dan kunt u ook een speciale route lopen gericht op de jeugd.

Lees ook: De Watersnoodramp, de grootste Nederlandse natuurramp van de 20e eeuw

Museum Beeld & Geluid (Hilversum)

Ook (media)museum Beeld & Geluid is een plek waar u niet alleen veel ziet, maar ook zelf aan de slag kunt gaan. Aan de hand van 5 interactieve zones ontdekt u wat u met media doet én wat de media doen met u. Zo kunt u zelf nieuws maken, in de rol van een verslaggever kruipen en/of ervaren hoe het is om influencer te zijn.

Voor 50-plussers kan ook de tijdelijke tentoonstelling Verwonderen interessant zijn. Hier kunt u (terug)zien hoe consumentenelektronica onze huiskamers en gewoontes telkens opnieuw veranderde en 70 jaar terug in de tijd gaan. Er is overigens geen haast bij: deze tentoonstelling loopt tot en met 31 december 2027.

NEMO Science Museum (Amsterdam)

In het NEMO Science Museum staat aanraken centraal. Bijna alle installaties zijn interactief: u wekt zelf elektriciteit op, bouwt constructies of test natuurkundige verschijnselen door ermee te experimenteren. Het museum is overigens op loopafstand van Amsterdam Centraal, dus u kunt het ook combineren met een bezoek aan de hoofdstad. Gaan uw (klein)kinderen mee? Vanaf 4 jaar kan er al geëxperimenteerd worden.

Drents Museum (Assen)

Het Drents Museum in Assen richt zich op archeologie, kunst en geschiedenis. In de doorlopende tentoonstelling Labyrinthia stapt u in elke zaal een andere wereld binnen, waar u wordt uitgenodigd om zelf te ontdekken. Zo kunt u onder andere in een kano door een prehistorisch landschap peddelen, aan fossielen voelen en/of de sfeer proeven van een 19de‑eeuwse boerenbruiloft. Ook zijn er verschillende schilderijen van Vincent van Gogh te zien die verwijzen naar zijn tijdelijke verblijf in Drenthe.

Discovery Museum (Kerkrade)

Bent u geïnteresseerd in de ontwikkelingen van Artifical Intelligence (AI)? Dan kunt u een bezoek aan het Discovery Museum in Kerkrade overwegen. In dit museum is er tot 26 oktober 2026 de interactieve tentoonstelling AI: de expo. Deze schetst een zo compleet mogelijk beeld van AI: met de mooie, maar ook de minder mooie kanten. Tijdens uw bezoek is er van alles te doen: vlieg bijvoorbeeld rond door een zelf gecreëerd landschap of speel steen-papier-schaar tegen een robotarm. Ook kunt u in het museum allerlei andere (wetenschappelijke) proefjes doen.

Maritiem Museum (Rotterdam)

In de familietentoonstelling Offshore Experience van het Maritiem Museum stapt u een nagebouwde offshore‑omgeving binnen: dit is een werkomgeving op zee bij bijvoorbeeld windparken, olie‑ en gasplatforms en andere installaties buiten de kust.

Met een veiligheidsvest en helm betreedt u dan ook een platform midden op zee, waar u trillingen voelt, machines hoort en zelf onderdelen kunt bedienen. Deze zintuiglijke elementen laten u ervaren hoe het werk op zee er in het echt aan toegaat. Gaan uw (klein)kinderen mee? De aanbevolen leeftijd is 8 jaar of ouder.

Museum in het donker: MuZIEum (Nijmegen)

Het muZIEum in Nijmegen is volledig gericht op het ervaren van de wereld zonder zicht. In de donkere belevingsroutes loopt u met een blinde of slechtziende gids door levensechte situaties, zoals een park, een markt of een café. U hoort, voelt en ruikt alles, maar ziet niets.

Het doel is niet om te ‘doen alsof’, maar om inzicht te geven in hoe mensen met een visuele beperking hun omgeving waarnemen en welke zintuigen dan belangrijker worden. In dit museum is een museumkaart alleen niet geldig.

Lees ook: Musea om te bezoeken met uw (klein)kind

Het Spoorwegmuseum (Utrecht)

Het Spoorwegmuseum in Utrecht gebruikt in verschillende ruimtes geluid, licht en beweging om historische treinreizen weer tot leven te wekken. U loopt door nagebouwde stations, kunt in verschillende oude treinen (rijden), hoort stoomfluiten en kunt in sommige opstellingen ook speciale onderdelen aanraken of bedienen.

Het Nederlands Openluchtmuseum (Arnhem)

Het Nederlands Openluchtmuseum laat u het dagelijks leven van de 19e en 20e eeuw ervaren. De boerderijen, werkplaatsen, huizen en ambachten die u er ziet (en soms kunt aanraken of uitproberen) komen uit deze tijdvakken en laten zien hoe mensen vroeger woonden, werkten en leefden. Voor kinderen is er bovendien een speelplein met speelgoed van vroeger, zoals hoepels en stelten.

Bereid uw bezoek goed voor om vervelende verrassingen te voorkomen

Kijk voordat u op pad gaat altijd even naar de actuele openingstijden van een museum, zodat u niet voor een gesloten deur staat. Wilt u zeker zijn van een plek, dan is het vaak nog beter om vooraf te reserveren (en soms is dit zelfs verplicht). Bekijk daarnaast of uw (eventuele) Museumkaart geldig is en of er voor speciale tentoonstellingen nog een aanvullende bijdrage geldt.

Controleer tot slot (en indien gewenst) ook de toegankelijkheidsinformatie van het museum, bijvoorbeeld of er liften, rolstoelen, rustpunten of aangepaste routes beschikbaar zijn. Zo weet u vooraf ook of het museum goed aansluit bij uw mobiliteitsbehoeften.

(Bron: Museumkaart en websites van bovenstaande musea. Foto: Shutterstock)