Pensioen3daagse 2018 - Olaf Simonse

Omroep: MAX

Duur: 0:07:20

Uitzending: di 6 nov 2018 01:00

Hoe haalt u fit uw pensioenleeftijd?

Van 6 tot en met 9 november 2018 is het de Pensioen3daagse. Op deze dagen staat ons pensioen centraal. Thema van dit jaar is Hoe haalt u fit uw pensioenleeftijd. Want velen schrikken bij het horen van de AOW-leeftijd, want die blijkt vaak hoger dan gedacht. Het is dus belangrijk om stil te staan bij hoe u gezond en fit de pensioenleeftijd haalt. En dat betekent niet alleen door letterlijk in beweging te blijven, maar ook door u (financieel) voor te bereiden op de toekomst.

De Pensioen3daagse is een initiatief vanuit het Platform Wijzer in Geldzaken. Het ministerie van Financiën en partners bundelen op Wijzer in Geldzaken als 10 jaar de krachten om verantwoord financieel gedrag in Nederland te bevorderen. Er is als veel bereikt, maar het financieel-economische landschap verandert voortdurend. Om al die veranderingen onder de aandacht te brengen en mensen betrokken te houden bij de eigen financiën en daarbij behorende verantwoordelijkheden, wordt financiële educatie gestimuleerd. Met de Week van het geld en de Pensioen3daagse wordt aandacht gevraagd om jong en oud om te laten gaan met geld.

Hoe haalt u fit uw pensioenleeftijd

Het thema van de Pensioen3daagse is dit jaar Hoe haalt u fit uw pensioenleeftijd. Behalve dat dit letterlijk betekent dat u goed voor uw gezondheid moet zorgen, is het ook belangrijk om financieel fit ouder te worden. De belangrijkste tips heeft de Pensioen3daagse voor u op een rij gezet.

Blijf ontwikkelen

U bent langer inzetbaar als u op de hoogte blijft binnen uw vakgebied. Het doen van een cursus of volgen van een studie, kan bij uw ontwikkeling helpen. Dit kunt u op eigen initiatief doen, maar werkgevers zijn ook verplicht om personeel een opleiding of cursus te laten volgen. Blijf in gesprek met de werkgever over uw inzetbaarheid. U en de werkgever hebben beide belang bij een duurzame inzetbaarheid.

Appeltje voor de dorst of het verlagen van de maandlasten

Wilt u eerder met pensioen, maar wilt u niet eerder uw pensioen aanspreken? Los dan af op uw hypotheek. Dan gaan uw maandlasten naar beneden en zijn de woonlasten lager. Hoewel sparen aan rente momenteel niet veel oplevert is het ook goed om geld apart te zetten zodat u dit kunt gebruiken om de tekorten aan te vullen.

Ander werk of minder werken

Het kan niet bij iedere werkgever, maar overleg eens met uw baas of u ander werk kunt doen tegen een lager salaris, of dat u minder uren gaat werken, maar wel tegen hetzelfde salaris. Doet u dit binnen 10 jaar voor de pensioendatum, dan is het in sommige gevallen mogelijk om de pensioenopbouw door te laten gaan over het oude salaris. Bespreek dit voor u dit met de werkgever overlegt, met een pensioenadviseur. De mogelijkheden zijn voor iedereen weer anders.

Deeltijdpensioen of eerder met pensioen

Een andere mogelijkheid is deeltijdpensioen. Dit kan maximaal 5 jaar voor u daadwerkelijk  met pensioen gaat. Bij een deeltijdpensioen, laat u uw pensioen voor een deel ingaan en werkt u gewoon door. Dit heeft als gevolg dat uw pensioen lager is na de pensioendatum, maar u bouwt nog wel pensioen op over het geld dat u verdient. U verspreid als het ware uw pensioengeld over meerdere jaren. U kunt er ook voor kiezen om gewoon eerder met pensioen te gaan. Dan is uw pensioen wel lager, want het geld moet over meerdere jaren worden verdeeld.

Olaf Simonse van Wijzer in geldzaken is dinsdag 6 november 2018 te gast Tijd voor MAX.

Stel uw vraag aan Olaf Simonse – Wijzer in geldzaken

U kunt van dinsdag 6 november tot en met donderdag 8 november 2018 hieronder vragen stellen aan Olaf Simonse van Wijzer in geldzaken over uw pensioen. Andere vragen worden niet beantwoord. Na donderdag 8 november mag u uiteraard een reactie achterlaten, maar deze wordt niet meer beantwoord. De vragen worden uiterlijk in de komende week beantwoord. 

U moet zich eerst registreren en inloggen om uw vraag te stellen. Uw e-mailadres is niet zichtbaar voor anderen en u kunt een fictieve naam opgeven. De naam die u achterlaat is wel zichtbaar. Ter bescherming van uw privacy verzoeken wij u persoonlijke gegevens niet te vermelden in uw bijdrage.

(Bron: Pensioen3daagse/Wijzer in Geldzaken)

Geef een reactie

Reacties (39)

  1. Douwe1961 says:

    Ik ben nog geen vier jaar getrouwd geweest heeft mijn ex recht op gedeelte van mijn pensoen

    1. Olaf Simonse says:

      De vraag of uw ex recht heeft op een deel van uw pensioen is niet zo gemakkelijk te beantwoorden. Het is niet afhankelijk van de lengte van uw huwelijk, maar wel van antwoorden op bijvoorbeeld de volgende vragen:
      – Wanneer bent u gescheiden?
      – Was u getrouwd op huwelijkse voorwaarden of in gemeenschap van goederen?
      – Heeft u eventueel afspraken gemaakt in het echtscheidingsconvenant?

      Bent u gescheiden na 30 april 1995, was u in gemeenschap van goederen gehuwd en had u geen afspraken gemaakt in het echtscheidingsconvenant? Dan heeft uw ex recht op de helft van het ouderdomspensioen dat u tijdens uw huwelijk heeft opgebouwd. In alle andere situaties raad ik u aan om contact op te nemen met de advocaat die bij uw scheiding betrokken was of anders om een financieel adviseur in de arm te nemen.

  2. Ernan Piedi says:

    IK heb een pensioen C-polis en ben gescheiden. Stel nu dat ik overlijd voordat mijn polis gaat uitkeren zijn dan automatisch mijn kinderen de begunstigden ? van het opgebouwd kapitaal of van de pensioenuitkering?

    1. Olaf Simonse says:

      U heeft nog een oude pensioenpolis. Tegenwoordig zijn deze pensioenpolissen niet meer mogelijk. Ik raad u aan om contact op te nemen met de verzekeraar bij wie de polis loopt. De verzekeraar kan u precies vertellen hoe het zit als u overlijdt voor de einddatum van de polis.

  3. Arnold55 says:

    Mijn vrouw heeft in 1995 een overbruggingslijfrente afgesloten. Als ze 60 (in 2020) wordt kan ze maar 40% opnemen (Nieuwe regime). De overige 60% kan ze pas opnemen als ze haar AOW leeftijd (67 jaar +3 maanden) bereikt. Is daar niets aan te toen behalve afkopen tegen 72% belasting.

    1. Olaf Simonse says:

      De nieuw-regime lijfrentepolissen zijn minder flexibel dan de zogenaamde oud-regime lijfrentepolissen. Afkopen betekent in veel gevallen dat er veel belasting betaald moet worden. U kunt contact opnemen met de verzekeraar om na te gaan of er nog andere mogelijkheden zijn. Of schakel anders een financieel adviseur in.

  4. Mevrouw Pieterse says:

    Wat gebeurt er wanneer je niet zeker weet of je ex partner zijn pensioen binnen 2jaar na de scheiding geregeld heeft. En jij zelf wel.
    Krijg je dan automatisch toch de helft van het pensioen of moet je dan een rechtzaak beginnen om sluit te krijgen.

    1. Olaf Simonse says:

      U kunt contact opnemen met de verzekeraar of het pensioenfonds waar uw ex pensioen heeft opgebouwd. Dan kunt u navragen of u straks de helft van het opgebouwde pensioen krijgt uitbetaald. Als uw ex het formulier niet op tijd heeft opgestuurd, moet u met hem contact opnemen en vragen of hij u de helft van het pensioen wil doorbetalen. Hopelijk hoeft u geen beroep te doen op de rechter om uw aandeel uitbetaald te krijgen

  5. Jac59 says:

    Hall Olaf, ik ben nu 59 jaar en heb eigenlijk 2 vragen. Vraag 1 is dat ik als ik 62 wordt een lijfrente bedrag beschikbaar krijg. Maar ik moet nog werken tot denk ik 67,5 jaar. Kan ik die lijfrente in mijn Pensioen inbouwen.?
    En ik krijg over een paar jaar ook een uitkering van 25 jaar jubileum. Kan dat ook naar het pensioenfonds geboekt worden? Hoor het graag.
    Gr Jac

    1. Olaf Simonse says:

      U kunt de lijfrente niet overhevelen naar uw pensioenregeling. Pensioen en lijfrenteverzekeringen zijn verschillende producten. U kunt de lijfrente wel uitstellen tot u met pensioen gaat. Dan kunt u op dat moment de lijfrente-uitkering aankopen.
      Uw andere vraag gaat over uw uitkering vanwege een 25-jarig jubileum bij uw werkgever. Gefeliciteerd met het bereiken van deze mijlpaal. U kunt bij uw pensioenfonds navragen of u een extra bedrag kunt storten. Bij veel pensioenregelingen is dat mogelijk.

  6. dhr kooij says:

    beste Olaf ik ben geboren op 20 januari 1955 wanneer kan ik met pensioen en wanneer krijg ik mijn aow alvast bedankt en vrienelijke groet

    1. Olaf Simonse says:

      Uw AOW-leeftijd is 67 jaar en 3 maanden. U ontvangt voor het eerst AOW op 20 april 2022. Op http://www.mijnpensioenoverzicht.nl kunt u zien hoeveel pensioen u dan krijgt en wat er gebeurt als u uw pensioen eerder laat ingaan of juist uitstelt. U logt in met uw DigiD en – nadat u een aantal gegevens heeft ingevuld – clickt u op “Bekijk mijn pensioenoverzicht” en “Naar mijn pensioen straks”. U kunt daar naar “Wat als mijn situatie verandert” en “Eerder stoppen of langer doorwerken”. Dan ziet u wat u krijgt als u twee jaar eerder wilt stoppen met werken

  7. Powergirl60 says:

    Hoi Olaf,

    Ik ga per 1 Januari 2018 voor een deel met pensioen, van 32 naar 24 uur per week.
    Ik werk met onregelmatige diensten met onregelmatigheids-toeslag, nu is mijn vraag: ik mag niet meer werken van het pensioenfonds dan die 24 uur, hoe zit dit met de belastingen, als ik toch teveel ga verdienen dan het basis-salaris, krijg ik dan niet een hoge na-heffing van de belastingdienst?
    Mijn leeftijd is 60 jaar, ik moest ook een verklaring ondertekenen omdat ik eerder dan 5 jaar voor mijn pensioen-gerechtige leeftijd (67 + 3 mnd) al minder ga werken. (Pensioenfonds is PFZW)

    Groetjes en alvast bedankt voor de info hier op de site!

    1. Olaf Simonse says:

      Als u meer dan 5 jaar voor de AOW-leeftijd minder wilt werken en voor een deel met pensioen gaat, mag u inderdaad niet later toch weer meer uren gaan werken. U zult die grens dus goed in de gaten moeten houden. Ik raad u aan om bij PFZW na te vragen hoe dat precies zit met de onregelmatigheidstoeslag.
      U krijgt straks van uw werkgever en van het pensioenfonds een inkomen. Het is slim om aan het pensioenfonds te vragen of ze geen rekening willen houden met de loonheffingskorting. Dat verkleint de kans dat u moet bijbetalen als u aangifte inkomstenbelasting doet.

  8. Albert Fenko says:

    Goedenmiddag

    Ik heb een vraag over mijn pesion
    Ik was laast bij de hypotheker en moest mijn pensioenoverzicht meenemen en daar zag ik staan reeds opgebouwd bedrag en in een andere kolom nog in te leggen bedrag.

    Wij krijgen binnen ons bedrijf een winstuitkering en ook het vakantiegeld in dezelfde maand uitgekeerd. Aangezien ik die niet echt nodig heb, aan onze bedrijfsboekhouder van het bedrijf waar ik werk om dat bedrag in mijn pensioenfondsopbouw te storten zodat ik eerder aan mijn inleg kan voldoen.

    Ik kreeg als antwoord dat dat niet kan.
    Ik moest maar een aanvullende constructie regelen binnen externe bedrijf.

    Waarom kan dat niet?

    Ons pensioenfonds is goed geregeld en Gecontroleerd.

    en dan moeten we als particulieren weer in zee gaan met externe bedrijven die weer allerlei kosten en risico’s met zich meebrengen.

    Met vriendelijk groet
    Albert Fenko
    apppie@telfort.nl

    1. Olaf Simonse says:

      U ontvangt een winstuitkering en vakantiegeld. U geeft aan dat u dit geld niet nodig heeft en u wilt dit geld steken in uw pensioen. Volgens de boekhouder van uw werkgever kan dat niet. Het hangt van het pensioenfonds af of het mogelijk is om extra geld te storten. Ik raad u aan om contact op te nemen met uw pensioenfonds om te vragen naar de mogelijkheden. Kan het inderdaad niet? Dan zit er niets anders op dan een bankspaarrekening te openen of een lijfrenteverzekering af te sluiten.
      Wilt u geen extra product afsluiten en heeft u een eigen huis? Dan kunt u ook een deel van uw hypotheek aflossen. Raadpleeg wel eerst uw hypotheekverstrekker voor u dit doet.

  9. Toedel says:

    Goedemiddag ik heb ook een vraag? Mijn ex is vorige maand helaas overleden
    Heb ik recht op zijn pensioendeel,waar kan ik terrecht om dat te weten te komen?
    met vriendelijke groet

    1. Olaf Simonse says:

      Dat hangt af van het soort pensioen dat uw ex had en of u afspraken heeft over het nabestaandenpensioen toen u uit elkaar ging. Was het een nabestaandenpensioen op risicobasis? Dan is het pensioen vervallen nadat u uit elkaar ging. Was het geen nabestaandenpensioen op risicobasis? Dan is de kans groot dat u wel een nabestaandenpensioen krijgt. Ik raad u aan om contact op te nemen met het pensioenfonds van uw ex.

  10. jdhartog says:

    Ik ben 59 jaar en alleenstaand. In je pensioen zit je ook pensioen in voor je nabestaande( partner – kinderen?). Maar die heb ik niet. Krijg ik dan een hoger pensioen of verdwijnt dat in de grote pot.

    1. Olaf Simonse says:

      Dat hangt af van uw pensioenregeling. In de ene pensioenregeling wordt standaard rekening gehouden met een partner, ook als u geen partner heeft. In de andere pensioenregeling is alleen een pensioen voor de partner geregeld als u ook echt een partner heeft.
      Ik raad u aan om dit na te vragen bij uw pensioenfonds. Als er standaard rekening wordt gehouden met een partner, kunt u het partnerpensioen op de pensioendatum uitruilen voor een hoger ouderdomspensioen. Is er geen partnerpensioen geregeld, dan is er ook niets uit te ruilen.

  11. kaboutertje says:

    Ik ben 15 jaar getrouwd geweest en ben nu inmiddels alweer 14 jaar getrouwd met mijn huidige vrouw.
    Heeft mijn ex recht op een deel van mijn pensioen als de tijd daar is?

    1. Olaf Simonse says:

      De vraag of uw ex recht heeft op een deel van uw pensioen is niet zo gemakkelijk te beantwoorden. Het is niet afhankelijk van de lengte van uw huwelijk, maar wel van antwoorden op bijvoorbeeld de volgende vragen:
      – Wanneer bent u gescheiden?
      – Was u getrouwd op huwelijkse voorwaarden of in gemeenschap van goederen?
      – Heeft u eventueel afspraken gemaakt in het echtscheidingsconvenant?

      Bent u gescheiden na 30 april 1995, was u in gemeenschap van goederen gehuwd en had u geen afspraken gemaakt in het echtscheidingsconvenant? Dan heeft uw ex recht op de helft van het ouderdomspensioen dat u tijdens uw huwelijk heeft opgebouwd. In alle andere situaties raad ik u aan om contact op te nemen met de advocaat die bij uw scheiding betrokken was of anders om een financieel adviseur in de arm te nemen.

  12. johan 53 says:

    Hallo Olaf,

    ik ben september j.l. 65 geworden ik krijg mijn aow vanaf 66 en 8 maand plus van een pensioenfonds mijn opgebouwde pensioen,maar het grootste gedeelte van mijn opgebouwde pensioen bij andere pensioenfondsen krijg ik pas als ik 68 ben klopt en mag dit ?
    vriendelijke groet Johan

    1. Olaf Simonse says:

      Dat hangt af van uw pensioenregeling. In de ene pensioenregeling wordt standaard rekening gehouden met een partner, ook als u geen partner heeft. In de andere pensioenregeling is alleen een pensioen voor de partner geregeld als u ook echt een partner heeft.
      Ik raad u aan om dit na te vragen bij uw pensioenfonds. Als er standaard rekening wordt gehouden met een partner, kunt u het partnerpensioen op de pensioendatum uitruilen voor een hoger ouderdomspensioen. Is er geen partnerpensioen geregeld, dan is er ook niets uit te ruilen.

    2. Olaf Simonse says:

      Op 1 januari 2018 is de pensioenleeftijd verhoogd van 67 naar 68 jaar. Er zijn pensioenfondsen die de ingangsdatum van alle opgebouwde pensioenen hebben verhoogd naar 68 jaar. Het kan dus wel.
      U kunt ervoor kiezen om het pensioen eerder te laten ingaan. Dan krijgt u wat minder pensioen, maar u ontvangt het wel eerder.
      Op http://www.mijnpensioenoverzicht.nl kunt u zien wat er gebeurt als u uw pensioen eerder laat ingaan. U kunt eventueel ook met deeltijd pensioen. Dan gaat u minder werken en laat u uw pensioen voor een deel ingaan.

  13. Langzaam says:

    pensioen bij deltaloyd nu nat nederlanden pensioen bedrag komt vrij per 12-08-2018
    wil dit naar pme verplaatsen dit wordt geweigerd men doet geen waarde overdracht wel naar aegon
    Hoe zit dit in elkaar mag dit het bedrag is niet meer van nat nederlanden in principe

    1. Olaf Simonse says:

      Ik ga er bij mijn antwoord van uit dat u een lijfrentekapitaal heeft bij Delta Lloyd (Nationale Nederlanden). PME is een pensioenfonds. Het is inderdaad niet mogelijk om een lijfrentekapitaal over te hevelen naar een pensioenfonds. U kunt wel met uw lijfrentekapitaal terecht bij een andere verzekeraar. Ik raad u aan om bij verschillende verzekeraars een offerte te vragen voor een lijfrente-uitkering. De hoogte van de uitkering kan flink verschillen. Eventueel kunt u hiervoor ook terecht bij een financieel adviseur.

  14. Petraatje says:

    Goedendag,
    Ik stel een vraag namens mijn man.
    Hij wordt in mei 2019, 62 jaar.
    Wanneer krijgt hij zijn AOW, dus wanneer kan hij met pensioen?

    1. Olaf Simonse says:

      U wilt voor uw man weten wanneer hij AOW en pensioen krijgt. U kunt hier bekijken wanneer de AOW ingaat: http://www.jouwaowleeftijd.nl/. Op http://www.mijnpensioenoverzicht.nl kunt u zien wanneer het pensioen van uw man ingaat. Het is mogelijk om het pensioen eerder te laten ingaan. Op http://www.mijnpensioenoverzicht.nl kunt u zien hoeveel pensioen u dan krijgt en wat er gebeurt als u uw pensioen eerder laat ingaan of juist uitstelt. U logt in met uw DigiD en – nadat u een aantal gegevens heeft ingevuld – clickt u op “Bekijk mijn pensioenoverzicht” en “Naar mijn pensioen straks”. U kunt daar naar “Wat als mijn situatie verandert” en “Eerder stoppen of langer doorwerken”. Dan ziet u wat u krijgt als u twee jaar eerder wilt stoppen met werken. Wil uw man nog eerder stoppen met werken? Of wil hij met deeltijdpensioen? Dan raad ik u aan om contact op te nemen met het pensioenfonds en uit te laten rekenen wat de mogelijkheden zijn en hoeveel pensioen uw man dan krijgt.

  15. Barry901 says:

    Ik ben 3 jaar geleden arbeidsongeschikt geraakt en ben nu 50 jaar en krijg een Wia uitkering tot mijn pensioenleeftijd. Toen ik nog werkte (ambtenaar) heb ik een AO verzekering afgesloten bij Loyalis. Deze keert uit tot het behalen van mijn 65ste levensjaar (bij het afsluiten van deze verzekering was 65 jaar gelijk aan de pensioenleeftijd en geen probleem). Omdat het kabinet de AOWleeftijd nu steeds verder omhoog laat gaan kom ik met een steeds groter gat te zitten tot aan mijn pensioen/AOW en zal ik tot mijn pensioenleeftijd alleen Wia krijgen. Is hier iets aan te doen? Dan denk je het goed geregeld te hebben maar door de kunstjes van het Kabinet heb ik straks wel een probleem. Ik heb destijds niet voor niets een AO verzekering afgesloten.

    1. Olaf Simonse says:

      U heeft inderdaad te maken met een gat nu de AOW-leeftijd steeds verder opschuift. Helaas is daar geen goede oplossing voor. U kunt er wel voor kiezen om uw pensioen eerder te laten ingaan. Dat betekent wel dat u dan minder pensioen krijgt. Een andere oplossing is dat u nu probeert om geld opzij te zetten zodat u later dit gat kunt opvangen. Ik kan uiteraard niet beoordelen of u op dit moment die mogelijkheid heeft.

  16. Annie60 says:

    Hallo Olaf, ik ben in de 70-er jaren na 6 jaar huwelijk gescheiden, er is destijds voor pensioen niets geregeld. Mijn ex is inmiddels met pensioen, maar ik vond het niet nodig daar actie op te ondernemen. Ik vraag mij wel af wat er gebeurd als hij komt te overlijden. Heb ik dan nog ergens recht op?

    1. Olaf Simonse says:

      Dat vind ik een moeilijke vraag. Ik raad u aan om contact op te nemen met het Juridisch Loket: http://www.juridischloket.nl. Mogelijk kunnen zij antwoord geven op je vraag.

  17. dhr kooij says:

    Waarom krijg ik geen reactie op mijn vraag met vriedelijke groet

    1. MAX Vandaag says:

      Beste dhr kooij, er kunnen tot en met vandaag vragen gesteld worden. Die worden dan uiterlijk in de komende week beantwoord.

  18. Frankbro says:

    T.a.v Olaf Simonse.
    Vraag: ik ben 2x getrouwd en gescheiden. De tweede keer dacht ik dat ik alle pensioenrechten in de Huwelijkse Voorwaarden geregeld had – helaas neen dus – en daarna met onze scheidingsadvocaat besproken dat mijn ex vrouw af zou zien van van alle pensioenrechten. Echter in het echtscheidingsconvenant stond niet vermeld dat mijn ex specifiek af zou zien van nabestaandenpensioen dus ……

    Maar mijn vraag gaat over het volgende wat ik onbegrijpelijk vind: Okt’95 ben ik gescheiden van mijn 1e vrouw, mijn tweede vrouw heb ik leren kennen eind 2001 en ben met haar getrouwd in 2006.
    Bij de nabestaanden pensioenberekening voor mijn 2e ex gaat men niet uit van de periode getrouwd 2006 t/m scheiding 2013 MAAR de datum van de scheiding 1e vrouw tot echtscheidingsdatum 2e vrouw. Met andere woorden mijn 2e vrouw kreeg al pensioen van mij al jaren voordat ik haar leerde kennen. Dat klopt toch echt niet maar schijnt in de pensioenwet te staan. Klopt dit wel??

    1. Olaf Simonse says:

      De verdeling van het ouderdomspensioen en de toekenning van het bijzonder nabestaandenpensioen zijn twee verschillende elementen. Dat heeft u ook ondervonden. Verder staat inderdaad in de Pensioenwet dat het bijzonder nabestaandenpensioen wordt toegekend over de periode tot de scheiding. Daarbij worden ook de jaren voorafgaand aan het huwelijk meegeteld. Het klopt dus wel.

  19. Tonny57 says:

    Ben gepensioneerd en krijg AOW en pensioen. Als ik mij zou laten uitschrijven uit Nederland en buiten Europa ga wonen hoe zit het dan met het betalen van belasting over mijn pensioen en AOW ?

    1. Olaf Simonse says:

      De heffing van belasting over pensioen en AOW hangt af van het land waarin u gaat wonen. Nederland heeft met veel landen belastingverdragen afgesloten. In deze verdragen staan afspraken over welke land over welk inkomen mag heffen. Daarbij is ook nog van belang om wat voor soort inkomen het gaat en bij welk pensioenfonds u pensioen heeft opgebouwd. Een algemeen antwoord is daarom niet te geven. Dat kan pas als u weet in welk land u gaat wonen. Raadpleeg daarna een belastingadviseur met kennis van zaken.