Josine Droogendijk: ‘Ik blijf hopen dat Máxima een eigen diadeem krijgt.’

Vroeger kreeg je als koningin bij ieder groot feest wel een mooie glimmer. Tegenwoordig wordt er nog maar zelden een nieuw diadeem aan de koninklijke collectie toegevoegd. Hoe komt dat en wat zijn de uitzonderingen? Royaltyverslaggever Josine Droogendijk praat ons bij.   

Hoe kostbaarder, hoe meer grandeur

Wat geef je iemand die alles al heeft? Aan het einde van de 19e eeuw was dit een heel belangrijke vraag. Om een plekje te veroveren op de grote apenrots, pakte de elite uit met dure geschenken. Hoe kostbaarder het cadeau, hoe meer grandeur de gever uitstraalde. Wie een dure kast of broche cadeau kreeg, moest een minstens zo duur cadeau teruggeven om geen gezichtsverlies te lijden. Dat leidde tot een kámer vol geschenken bij een huwelijk, inhuldiging of geboorte. Ook de bevolking droeg daaraan bij. Het hoogtepunt van de geschenkcultuur werd bereikt rond de inhuldiging van Wilhelmina in 1898. Van de gemeente Amsterdam kreeg de jonge koningin een gouden koets, van de Indische vorsten een juwelenset van goud en diamant.

Anno 2026 kunnen we ons daar niets meer van voorstellen. Als koning Willem-Alexander wordt gespot met een nieuwe speedboot van “ons geld”, dan zijn de rapen gaar. Laat staan dat hij op zijn verjaardag een gouden koets of een nieuw diadeem cadeau krijgt. De geschenkcultuur is definitief verleden tijd. Dat is misschien maar goed ook, maar de ontwikkeling heeft er ook voor gezorgd dat de koninklijke collecties een beetje stil zijn komen te staan. Slechts zelden duikt er nog een nieuw juweel op, laat staan een nieuw diadeem.

Terugkeer diadeem

Toch was het deze week zover. Tijdens het staatsbezoek van Vietnam aan Denemarken droeg koningin Mary een nieuw diadeem van saffier en diamant. Of nou ja, nieuw… Via haar woordvoerders liet Mary weten dat ze een oud diadeem van koningin Alexandrine (1879-1952) had aangekocht. Via verervingen was het juweel in particuliere handen terechtgekomen. Mary besloot het diadeem terug te kopen. Bij de juwelier werden de oude stenen in een nieuw jasje gestoken, met een eigentijds hoofdsieraad als resultaat.

Het is niet het enige diadeem dat recent aan de Deense kluis is toegevoegd. In 2024 liet Mary een diamanten riem (!) uit de koninklijke kluis naar de juwelier brengen. Dat deed ze met een reden. Lang niet alle diademen uit de koninklijke kluis mogen in het buitenland gedragen worden. Omdat Mary 2 dochters heeft, die in de toekomst ook zullen schitteren bij buitenlandse gala’s, kon haar kluis wel wat extra hoofdsieraden gebruiken. Bij de juwelier werd een los tiaraframe besteld, waarop de oude stenen bevestigd kunnen worden. Et voilà: een nieuw diadeem.

Bescheiden collectie

In België is er de afgelopen jaren ook het een en ander aangeschaft. Dat was ook wel nodig, want de Belgische juwelencollectie is wel héél bescheiden. Doordat er aan het hof van onze buren nooit een duidelijk beleid is geweest over de instandhouding van de historische juwelencollectie, is veel door verervingen verdwenen. Koningin Mathilde heeft slechts 4 diademen tot haar beschikking. Met 2 volwassen dochters in huis is de collectie eigenlijk té klein geworden. Via de veiling schafte het Belgische koningspaar dan ook 2 (bescheiden) diademen aan. Een voor Elisabeth, een voor Eléonore.

Noodzaak

Verschillende burgermeisjes kregen bij hun koninklijke huwelijk ook een eigen diadeem cadeau. Charlene van Monaco bijvoorbeeld, of Sofia van Zweden. Maar een groot, nieuw diadeem, dat echt indruk maakt, duikt nog maar zelden op. Deels komt dat dus doordat de geschenkcultuur verdwenen is, deels ook doordat de hoven beter zijn gaan nadenken over het behoud van de historische juwelencollectie. De noodzaak om te shoppen is daarmee verdwenen. Als je bijna twintig diademen tot je beschikking hebt, zoals bij de Oranjes, dan is genoeg gewoon genoeg.

Maar toch, ondanks alle steekhoudende argumenten, blijf ik hopen op een eigen diadeem voor Máxima. Juwelen vertellen zoveel over familiebanden, vriendschappen, maatschappelijke ontwikkelingen, technologische mogelijkheden, eigen voorkeuren en de laatste modetrends. Het zou jammer zijn als het verhaal van de koninklijke juwelen stopt bij de negentiende eeuw.

Journaliste Josine Droogendijk schrijft blogs, vlogs en columns over koninklijke mode en ze schuift regelmatig aan bij Tijd voor MAX. Ze volgt de royals in binnen- en buitenland op de voet. Over de kledingstijl van koningin Máxima raakt Josine niet uitgesproken. Lees hier al haar columns.

Foto: ANP