Nalaten aan een goed doel? Dit zijn de belangrijkste aandachtspunten volgens een expert
Publicatiedatum: 5 oktober 2026
Veel mensen weten dat zij familie of vrienden kunnen opnemen in een testament. Minder bekend is dat u ook kunt nalaten aan een goed doel. Maar waar moet u op letten wanneer u dit overweegt? Baukje van Aller, notarieel jurist en executeur, legt het uit.
Waarom nalaten aan een goed doel?
Naast het nalaten aan familie, vrienden of andere personen, kunt u er ook voor kiezen om (een deel van) uw nalatenschap aan een goed doel na te laten. Hier kunnen volgens expert Van Aller verschillende redenen voor zijn. “Mensen kiezen om verschillende redenen om na te laten aan een goed doel. Soms is er geen partner of zijn er geen kinderen of andere naasten aan wie iemand zijn vermogen kan of wil nalaten.
Maar ook mensen met kinderen kiezen er geregeld voor om een gedeelte van het vermogen aan een goed doel na te laten. Wat vaak meespeelt, is de wens om na het overlijden nog iets bij te dragen aan een onderwerp dat tijdens het leven belangrijk was. Denk aan gezondheid, natuur, dierenwelzijn, cultuur of hulp aan kwetsbare mensen.”
Ook kunt u er overigens voor kiezen om een deel na te laten aan een goed doel en bijvoorbeeld de rest van de erfenis te verdelen tussen personen.
Hoe werkt nalaten aan een goed doel?
Wie wil nalaten aan een goed doel, moet dit laten vastleggen in een testament bij een notaris. Dat kan met een legaat of door het goede doel tot (mede)erfgenaam te benoemen. Daar zitten volgens Van Aller duidelijke verschillen tussen.
“Bij een legaat ontvangt het goede doel een vastgesteld bedrag (bijvoorbeeld 25.000 euro of een vast deel van de nalatenschap) of een bepaald goed (bijvoorbeeld een schilderij of een woning). Bij een benoeming tot erfgenaam ontvangt het goede doel bijvoorbeeld een percentage van de gehele nalatenschap.”
Ook is het mogelijk om zelf een codicil te maken. Hiermee kunt u alleen bepaalde persoonlijke spullen nalaten (en uw uitvaartwensen vastleggen). Een codicil moet handgeschreven, gedateerd en ondertekend zijn. Zaken als geld, een woning of het benoemen van een erfgenaam of executeur kunt u niet via een codicil regelen.
Stelt u geen testament op, dan geldt overigens de wettelijke verdeling volgens het erfrecht.
De rol van een executeur
Als u een goed doel als erfgenaam benoemt, is het verstandig om ook een executeur aan te wijzen. “De executeur regelt na uw overlijden praktische en financiële zaken, zoals het beheren van de nalatenschap en het betalen van openstaande rekeningen. Wie dit is, kunt u vastleggen in een testament. U kunt hiervoor een familielid, vriend, notaris of andere professionele executeur kiezen.
Ook goede doelen kunnen deze taak op zich nemen. Als u een goed doel tot erfgenaam of executeur benoemt, dan kunt u hen een kopie van het testament toesturen, maar dat hoeft niet. Wel is het verstandig om van tevoren het gesprek aan te gaan. “Het is immers belangrijk om uw nalatenschap conform uw wensen af te wikkelen en dat kan alleen als de executeur hiervan op de hoogte is”, aldus Van Aller.
Wanneer u al een testament heeft, is het overigens wel raadzaam om zo nu en dan te controleren of er belangrijke veranderingen in uw leven zijn (bijvoorbeeld een overlijden, echtscheiding of een verandering in vermogen) en te kijken of het testament nog aansluit bij uw wensen. Het advies is eens in de 5 jaar, maar doe het bij veranderingen dus eventueel eerder.
Nog een paar zaken om over na te denken
Verder zijn er volgens Van Aller nog een paar zaken om vooraf over na te denken, wanneer u iets wilt nalaten aan een goed doel. Controleer in het testament bijvoorbeeld altijd de juiste naam, het adres en het KvK-nummer van de organisatie aan wie u wilt nalaten.
“Maar denk bijvoorbeeld ook na over wat er moet gebeuren als het goede doel (in de toekomst) fuseert: wilt u dan nog steeds nalaten aan de organisatie? En wilt u uw geld alleen aan een specifiek project besteden, bespreek dit dan eerst met het goede doel. Een testament kan tientallen jaren meegaan en een project dat nu bestaat, kan tegen de tijd van overlijden zijn beëindigd.”
Goede doelen hoeven geen erfbelasting te betalen
Wanneer u iets nalaat aan iemand, moet de ontvanger meestal erfbelasting betalen over dat erfdeel. Hoeveel hangt af van de hoogte van het bedrag en uw relatie met die persoon. Over het algemeen betalen partners en kinderen minder erfbelasting dan meer verre familieleden of bijvoorbeeld vrienden.
Goede doelen met een ANBI-status (Algemeen Nut Beogende Instelling) hoeven geen belasting te betalen over een erfdeel of legaat. Zij zijn vrijgesteld van erfbelasting. Daardoor kan vrijwel het volledige bedrag uit de nalatenschap worden besteed aan de doelstelling van het goede doel.
Van Aller plaatst daarbij wel een kanttekening: “Laat het fiscale voordeel niet het vertrekpunt zijn. Eerst bepaalt u aan wie of waaraan u iets wilt nalaten. Daarna kijkt u hoe u dat juridisch en fiscaal goed regelt. Een notaris of fiscalist kan u hier eventueel bij helpen.”
Wanneer u meer wilt weten
Wilt u meer weten over nalaten aan een goed doel? Dan kunt u terecht bij het goede doel zelf of bij een notaris voor persoonlijk advies. Ook kunt u het gratis evenement Toegift Live bezoeken op 9 oktober 2026 in het Spoorwegmuseum in Utrecht.
Daar krijgt u praktische informatie over hoe nalaten werkt, kunt u vragen stellen aan deskundigen en met mensen in gesprek gaan die een goed doel in hun testament hebben opgenomen. Aanmelden is verplicht en kan nog tot 8 oktober.
Foto: Shutterstock
