Ted van Essen: ‘Zullen we eens stoppen met sociale media?’

Ik moet u iets bekennen: ik ben geen grootverbruiker van sociale media. Sterker nog, ik raak er steeds minder van gecharmeerd. Neem nu Facebook. Ooit bedoeld om vrienden en familie te volgen, maar tegenwoordig lijkt mijn tijdlijn vooral bevolkt door berichten waarvan ik mij oprecht afvraag: wie denkt dat ik dit interessant vind?

MAX Magazine

Zelf draag ik wel mijn steentje bij, zij het bescheiden. Eens in de 2 weken plaats ik mijn pagina uit MAX Magazine. Dat bereikt dan zo’n 1.000 mensen. Een handvol likes, een paar welwillende reacties. Keurig, overzichtelijk, bijna ouderwets gezellig.

Maar soms, heel soms, gebeurt er iets vreemds. Dan “gaat een bericht viral”, zoals dat tegenwoordig heet. Mijn laatste bijdrage ging over vaccinatie van zorgverleners. Geen schokkende onthullingen, geen complotten maar gewoon het advies van de Gezondheidsraad: bescherm niet alleen uzelf, maar ook uw kwetsbare patiënten. Een vrij logisch uitgangspunt, zou je denken.

Iedereen lijkt boos

Toch bereikte dit bericht ineens 35.000 mensen. En waar ik hoopte op een inhoudelijke discussie, kreeg ik iets anders. 300 likes, veel boze gezichtjes. Maar bijna 600 opmerkingen, en een groot deel daarvan bestond uit scheldpartijen. Ik werd opnieuw beschuldigd van banden met “Big Farma”. En, zoals zo vaak, viel ook de naam “Dokter Mengele”. Dat is een vergelijking die zo absurd is dat hij bijna komisch wordt.

Het laat zien hoe het debat op sociale media is verschoven. Waar feiten ooit het uitgangspunt waren, lijken emoties en verdachtmakingen nu de boventoon te voeren. Als voorzitter van de Immunisatie Stichting probeer ik, samen met collega’s, een tegengeluid te bieden. Met korte, heldere boodschappen over gezondheid. Maar eerlijk is eerlijk: die verliezen het vaak van de luidruchtige onzin.

Gevaarlijke adviezen

En dan heb ik het nog niet eens over de echte gevaren. Websites die u verleiden tot het kopen van zinloze supplementen of erger. Filmpjes waarin bekende “artsen” dingen zeggen die ze nooit gezegd hebben, dankzij deepfake-technologie. Het is een wereld waarin werkelijkheid en verzinsel steeds moeilijker van elkaar te onderscheiden zijn.

Er wordt inmiddels gesproken over het beperken van sociale media voor kinderen. Een begrijpelijke gedachte. Maar soms bekruipt mij een andere vraag: zouden volwassenen er ook niet af en toe een beetje minder van kunnen gebruiken? Gewoon, voor de rust. En misschien ook voor het gezond verstand.

Ted van Essen was tot 2016 huisarts in Amersfoort, thans is hij geregistreerd als arts (BIG-nummer: 49020200101). Hij is voorzitter van de Nederlandse Immunisatie Stichting en griepexpert. Daarnaast is Dokter Ted te zien in Tijd voor MAX en is zijn expertise te raadplegen in Dokter Teds Spreekuur en MAX Medisch. Lees hier zijn columns.

(Foto: Shutterstock)