slapen

Waarom is niet goed slapen toch zo slecht voor de gezondheid? De KoelkastCoach legt uit

Iedereen slaapt weleens slecht, maar er zijn ook behoorlijk wat mensen die hier systematisch last van hebben. Dit is niet goed voor de algehele gezondheid, weet de KoelkastCoach Sabine Leijten. Zij legt uit waarom dit zo is.

Slaapproblemen

Vrijwel iedereen krijgt in zijn of haar leven te maken met slaapproblematiek. Dit wil niet meteen zeggen dat u de hele nacht wakker ligt of slechts 2 uur per nacht kan slapen. Ook moeite hebben met inslapen of niet kunnen doorslapen vallen onder deze noemer. “Uit onderzoek blijkt dat 25 procent van de mensen hier last van heeft. Onder mensen die arbeidsongeschikt zijn is dit zelfs 60 procent”, aldus Leijten.

Oorzaken

In veel van de gevallen hebben slaapproblemen een aanwijsbare oorzaak. Stress is bijvoorbeeld iets wat het in de hand werkt, maar het kan ook een medische reden hebben. Als u vermoedt dat dit 2e scenario het geval is, doet u er goed aan om een bezoek te brengen aan uw huisarts. Hij of zij kan samen met u op onderzoek uitgaan.

Gevolgen van slecht slapen

Waardoor het ook veroorzaakt wordt, goed voor de gezondheid is het in geen geval. “In wetenschappelijk onderzoek zijn verbanden aangetoond met zowel medische en psychologische als sociale problemen. Onlangs is daar ook een verhoogd overlijdensrisico door slaapproblemen bijgekomen.” Ook het immuunsysteem heeft te lijden onder slecht slapen. “Slaap stimuleert ook het ‘geheugen’ van het immuun systeem. Als je ooit bent blootgesteld aan een virus, maar er niet erg ziek van bent geworden, dan herkent je immuunsysteem het beter en kan het de volgende keer makkelijker verslagen worden”, zegt slaapexpert Els van der Helm in een eerder verschenen artikel over het belang van slaap op deze website

MAX Masterclass
Lees ook: MAX Masterclass: slaapexpert Els van der Helm over het belang van goede nachtrust

Slapen van levensbelang

Goed slapen kan de kans op alle bovengenoemde zaken verkleinen, maar waarom is dat zo? Slapen is toch niet iets magisch? Nee, maar wel heel erg essentieel om het lichaam en de hersenen goed te laten werken. “Tijdens de slaap komen je lichaam en geest tot rust. Alle informatie die je gedurende de dag hebt opgedaan verwerkt jouw lichaam tijdens het slapen. Je spieren ontspannen en je ademhaling wordt rustiger. Ook verlaagt je bewustzijn tijdens het slapen. Je wordt letterlijk afgesloten voor prikkels van buitenaf zodat je blijft slapen”, aldus de KoelkastCoach. Daarnaast krijgen de hersenen tijdens het slapen de kans om de afvalstoffen van die dag op te ruimen, zodat zij de volgende dag weer goed kunnen functioneren. Als iemand constant niet voldoende of niet goed slaapt, gebeurt dit ook minder goed. Daardoor kunnen de hersenen op een gegeven moment minder goed werken.

Slecht vs goed

Slecht slapen is dus niet goed, maar wat houdt slecht slapen eigenlijk in? Wie slecht slaap, maakt doorgaans niet voldoende uren en heeft vermoedelijk ook een verstoorde slaapcyclus. Ieder mens heeft zo’n 7 à 9 uur nodig om weer helemaal opgeladen wakker te worden. Ook ouderen, ook al wordt vaak gezegd van niet. Daarnaast is het belangrijk dat de kwaliteit van de slaap goed is. Dat bereikt men door de slaapstadia te doorlopen. De KoelkastCoach legt uit hoe dit systeem in elkaar zit: “onze slaapcyclus kun je onderverdelen in 4 fases die zich steeds herhalen.  Slaap bestaat uit de fases van de Non Rapid Eye Movement (NREM) en de REM-slaap (Rapid Eye Movement). De oogbeweging en hersenactiviteit bepalen in welke fase jij je bevindt tijdens het slapen.
De NREM-fase is onderverdeeld in 3 tredes. Trede 1 staat voor lichte slaap en trede 3 voor diepe slaap. Tijdens deze fases gaan de oogbewegingen heel langzaam, vandaar dat deze fases, vrij vertaald, ook de geen snelle oogbeweging-fases worden genoemd. Tijdens de REM-fase bewegen de ogen juist snel, vandaar ook het woordje rapid, want zoiets betekent als snel. Dit is de laatste fase van onze slaap en ook de meeste intensieve.”

De 3 NREM-stadia duren samen ongeveer 1,5 uur, waarna de REM-slaap volgt. Die duurt ongeveer 10 tot 60 minuten. “In deze fase kun je gaan dromen en is de hersenactiviteit het hoogst. Ons lichaam dient alle fasen door te maken om goed uit te rusten en te ontspannen. Als je minimaal 2 keer per week de slaapcyclussen niet afmaakt, spreken we van slaapproblemen. Als je merkt dat je overdag niet meer goed kunt presenteren en je focussen, dan dien je bij jezelf te raden te gaan en actie ondernemen.”

Tips tegen slaapproblemen

Zoals al gezegd is het achterhalen van de oorzaak vaak vrij makkelijk, mits het geen medische grondslag heeft. Stress, in welke vorm dan ook, is regelmatig de boosdoener. De oorzaak elimineren is vaak niet zo makkelijk. ‘Gewoon’ niet meer piekeren of ‘even’ het verstand op 0 zetten zijn voor velen echt onmogelijke opgaves. Ook het hormonen kunnen invloed hebben op hoe goed of slecht u slaapt. De hormoonspiegel heeft u uiteraard ook niet zelf in de hand.

Dit kunt u doen

Er kunnen ook oorzaken zijn waar u wel direct invloed op kunt uitoefenen. Drinkt u bijvoorbeeld ’s avonds graag een kopje koffie, maar slaapt u daarna steevast slecht? Dan kan het handig zijn op het tijdstip waarop u koffie drinkt wat te vervroegen. Dan is het al een beetje uit uw systeem als u naar bed gaat.

“Ook koolhydraatrijke en suikerrijke maaltijden hebben invloed op je hoe je slaapt”, aldus De KoelkastCoach. “Deze maaltijden veroorzaken een enorme piek van de bloedsuikerspiegel. Hierdoor zal jouw lichaam hard moeten werken om je bloedsuiker weer naar normaal niveau te krijgen. De aanmaak van insuline, wat nodig is om de bloedsuiker weer te verlagen, remt de aanmaak van melatonine. Ook zorgen suikers voor extra energie waardoor je minder makkelijk in slaap valt.”

Iet wat de slaap ook niet echt bevordert, is alcohol. “Een slaapmutsje kan misschien helpen je sneller in slaap te laten komen, maar heeft nadelige gevolgen voor je slaapcyclus. Je rust en herstelt veel minder goed tijdens de REM-fase. Hierdoor maak je minder slaapuren en word je niet fit en niet uitgerust wakker.”

Op 20 augustus 2021 is Sabine Leijten te gast in het MAX NPO Radio 5-programma Lunch Lekker om over dit onderwerp te vertellen. U hoort Lunch Lekker elke werkdag tussen 12.00 en 14.00 uur.

(Bron: De KoelkastCoach, archief

Geef een reactie

Reacties (2)

  1. Stans Myers says:

    Vandaag is het de 24ste augustus. Bedoelt u 20 september?

  2. gvandongen says:

    Slapen moet zeker goed plaatsvinden!
    Ik heb echter geen slaapproblemen.
    Per dag 3 melatonine tabletjes van 0,299mg kan goed helpen.