aardappelen

Hoe gezond zijn aardappelen nu echt? En verschilt de voedingswaarde per soort?

Aardappelen vormen de basis voor veel maaltijden, zeker in een land als Nederland. Soms wordt er gezegd dat deze groente helemaal niet zo heel gezond is, maar klopt dat wel? En hoe verhoudt de ‘gewone’ pieper zich op dit gebied tot de eveneens populaire zoete aardappel? De KoelkastCoach, Sabine Leijten, legt uit.

Puur Hollands?

De aardappel wordt gezien als een puur Hollands product en de hoeksteen van de beproefde AVG-formule: een maaltijd bestaande uit aardappelen (de a), vlees ( de v) en groente (de g). Jaarlijks wordt er voor tonnen aan aardappelen gegeten in ons land en we produceren ook heel veel. Toch is de aardappel van origine geen Nederlands product.
“Het vindt zijn oorsprong in het Andes, in Zuid-Amerika. Vele duizenden jaren terug werden daar de eerste aardappelen gerooid en gegeten”, legt De KoelkastCoach uit.
De eerste ‘sporen’ van de aardappel dateren van zo’n 13000 jaar geleden. “Daarna werden er op veel meer plekken aardappelen teruggevonden. 8.000 jaar terugkwamen ook de Chilenen op de proppen met de aardappel. Quwi sullu was 1 van de namen die zij aan de aardappel gaven. Dit betekent ongeboren cavia, een bijzondere benaming. Misschien is deze wel gekozen omdat de aardappelen net zo groot waren als een cavia.”

Koolhydraten

Dat de aardappelen typisch Nederlands zijn is niet het enige verhaal dat de ronde doet over de aardappel. Ook zouden het echte koolhydraatbommen zijn. Die koolhydraten kunnen de bloedsuikerspiegel snel laten stijgen, wat niet altijd even goed is. Zitten er inderdaad zoveel koolhydraten in aardappelen? De KoelkastCoach weet het: “aardappelen bestaan voor 80 procent uit water, maar er zitten ook veel koolhydraten in. Het bijzondere is dat de hoeveelheid koolhydraten verandert tijdens het bereiden. Rauwe aardappelen bevatten per 100 gram 14,75 gram koolhydraten. Ga je deze aardappelen koken, dan stijgt dit aantal naar 19,6 gram per 100 gram. Frituren spant de kroon met 45,6 gram per 100 gram”, legt De KoelkastCoach uit.

Bloedsuiker

Hoe meer koolhydraten er in een product zitten, hoe meer invloed het heeft op de bloedsuikerspiegel. Hoe snel deze invloed op de bloedsuikerspiegel merkbaar is, wordt weergegeven in de glycemische index. Een lage glycemische score is het best voor het lichaam. Volgens De KoelkastCoach is de index in te delen in 2 segmenten:

  • Laag : < 55
  • Gemiddeld : 55 – 70
  • Hoog : > 70

Gekookte aardappelen hebben volgens het Voedingscentrum een score van 78. Gebakken en gefrituurde aardappelen zitten zo rond de 85. Niet iedereen hoeft er hetzelfde op te reageren, maar uit deze cijfers is op te maken dat deze producten dus vrij snel invloed uitoefenen op de bloedsuikerspiegel. Het zijn zogenoemde snelle koolhydraten. In frisdranken, fastfood en koekjes zitten ook veel snelle koolhydraten.
Omdat het lichaam baat heeft bij een stabiele bloedsuikerspiegel, zou u dus kunnen stellen dat aardappelen wat dit betreft niet de meest gezonde keuze zijn. Als het lichaam te vaak een suikerpiek moet verwerken, kan de alvleesklier minder goed gaan werken. Dit orgaan maakt het hormoon insuline aan, wat suiker uit het bloed ‘filtert’. Als de alvleesklier niet goed meer werkt, wordt er onvoldoende of ‘slechte’ insuline aangemaakt, waardoor er te veel suiker in het bloed blijft zitten. Als dit gebeurt, is er sprake van diabetes type 2.

bloedsuiker
Lees ook: Welk voedsel heeft het meeste (en minste) invloed op de bloedsuikerspiegel?

Uiteraard bestaat een pieper niet alleen maar uit water en koolhydraten. Er zitten ook veel gezonde voedingsstoffen in. “Het ligt er natuurlijk een beetje aan waar de aardappel geteeld wordt, maar over het algemeen zijn de vitaminen B en C ook volop aanwezig. Vooral de hoeveelheid vitamine C in de aardappel is behoorlijk hoog. Jammer genoeg verliest de aardappel één derde van alle vitaminen en mineralen tijdens het bereiden, aangezien aardappelen niet rauw gegeten kunnen worden.” Omdat aardappelen dus één derde van hun voedingsstoffen verliezen tijdens de bereiding en de hoeveelheid koolhydraten alleen maar toeneemt, is het volgens De KoelkastCoach dus niet het meest gezonde voedsel dat er bestaat.

Bereiden

Dat u aardappelen beter niet rauw kunt eten heeft overigens te maken met het feit dat aardappel een nachtschade is. “Aubergine en tomaten behoren bijvoorbeeld ook tot deze groep. De groentes in deze groep bevatten een stofje dat solanine heet en giftig is. Solanine zit vooral net onder de schil van de aardappel.”

groenten
Lees ook: Kunt u groenten met uitlopers nog veilig eten?

Een beetje solanine binnenkrijgen is niet erg, maar te veel kan zorgen voor buikklachten en u kunt er versuft van raken. Om dit te voorkomen, doet u er goed aan om aardappelen altijd te schillen en koken. Zit er een groene plek op de schil, of heeft de pieper uitlopers? Verwijder dit dan goed, want hier zit extra veel solanine in.

Zoete aardappelen

Naast de ‘normale’ aardappel, is ook de zoete aardappel enorm populair. De samenstelling van deze groente is anders dan die van de pieper. Zo is het volgens De KoelkastCoach geen nachtschade en bevat het ook minder koolhydraten, waardoor de invloed op de bloedsuikerspiegel ook beperkter is. dat maakt de zoete aardappel ook gezonder. Bovendien zit er veel ijzer en vitaminen B en C in zoete aardappel.

Aardappel anders

Wilt u vaker zoete aardappelen eten, in plaats van een normale pieper? U kunt de zoete aardappel vrijwel in elk gerecht op dezelfde manier gebruiken. Zo kunt u ook een stamppot maken met zoete aardappelen erin. Liever helemaal geen aardappel? “Je kunt ook prima een puree maken van bloemkool of knolselderij maken. Pompoen en pastinaak zijn ook fijne groenten die je vrijwel op dezelfde manier als aardappelen kunt gebruiken.”

Op 21 januari 2022 bespreekt De KoelkastCoach dit onderwerp in het NPO Radio 5-programma Lunch Lekker. Het gesprek maakt deel uit van het project Heel Holland Gezond, waarin De KoelkastCoach vragen van lezers beantwoordt over hun leefstijl. Aanmelden voor dit project kan hier.

Geef een reactie

Reacties (21)

  1. madeliev says:

    Het kan aan mij liggen maar ik heb niet echt een antwoord gelezen op de vraag; hoe gezond zijn aardappelen nu echt.
    2 gekookte aardappelen = 2 x 19,6 gr koolhydraten.
    Wat houdt dat getal dan in? Gezond of niet?

    1. Onella says:

      Nee, precies. Het hele artikeltje munt uit door onvolledigheid overigens. Heb ik hier onder ook geschreven.

  2. Gerdaatje says:

    Inderdaad, het is mij ook niet duidelijk geworden..

  3. Elly K says:

    Nee voor mij ook niet, ik zou graag willen weten hoe de voedingswaarde van de zoete aardappel is.
    Heeft die ook invloed op de bloedsuiker? En hoe gezond is het om die elke dag te eten?

  4. Bert Slagter says:

    Jaarlijks wordt er voor meer dan 80 ton aan aardappelen gegeten in ons land en we produceren ook heel veel. Wat wordt in het artikel bedoeld met meer dan 80 ton aardappelen?

    1. Bert Slagter says:

      Tegenwoordig nuttigen wij ongeveer 53 kilo aardappelen per jaar per persoon in ons land. Tel daar nog eens 28 kilo aan aardappelproducten bij op, zoals chips, patat en aardappelzoutjes en aardappelsnacks. In totaal consumeert de Nederlander dus 81 kilo aan aardappels en aardappelproducten.28 feb. 2018
      https://www.maxvandaag.nl › themas

  5. Barb says:

    Er zit geen Vit D in aardappelen!! Wel vitamine B en C en caroteen vooral in de zoete aardappel.

  6. Carla Jeannette says:

    Ik heb ook nergens kunnen lezen hoe gezond aardappels nu echt zijn.

  7. mikamo says:

    Wat een slecht advies om aardappels altijd te schillen. De meeste vitamine zit onder de schil. Bovendien zijn de vezels van de schil ook heel gezond. Koop wel biologische aardappelen, zonder bestrijdingsmiddelen!

  8. Bewust thuis says:

    Hoe ver staan we met het telen van ziekte resistente aardappelrassen? Een kwestie van ‘gezonde’ groente toch, niet alleen voor ons consumenten, dat het ook moge gelden voor het bodemleven.

  9. BertJoyce says:

    Zie Montignaq zijn boeken en je weet alles over aardappelen .

  10. Wintergast says:

    Ik ben het volledig eens met bovenstaande reacties ,

    Maar het is natuurlijk fijn dat er vitamine B en C in zit ,en in het algemeen geld ……
    Alles met mate ,
    en als je n paar keer per week afwisselt met ander eten dan blijft die gewone aardappel toch lekker ,en daar gaat het tenslotte om !

  11. Onella says:

    Mineralen gaan niet verloren door verhitting.. Hooguit lossen sommige gedeeltelijk op in kookwater.
    Door je aardappelen te stomen, daar zijn speciale rekjes voor die je onderin de pan legt, voorkom je veel verlies van vitaminen en mineralen.
    Dus vrees ik dat dit artikel meer zegt over kwaliteiten van de auteur dan van die van de aardappel.
    Jammer genoeg is deze ‘coach’ niet al te zorgvuldig met wat ze beweert.
    Zoals zij het fomuleert zouden we tomaten eveneens niet rauw mogen eten… : “De aardappel kun je niet rauw eten, want is een Nachtschade evenals aubergine en tomaat.”
    Paprika , bosbessen,de kruisbes en de nu zo mateloos populaire goji-bes..zijn ook van de Nachtschade familie en kun je ook rustig rauw eten. De ene Nachtschade is de andere niet en hun chemische samenstelling verschilt enorm per soort.
    Mijn conclusie: dit is een verre van objectief artikeltje waar men maar beter niet veel waarde aan moet hechten.
    Denk maar zo: 100- jarigen zijn al lang geen uitzondering meer en met name zij zijn opgegroeid met en hebben hun hele leven vrijwel dagelijks hun aardappeltjes met groente en (klein..) stukje vlees gegeten. In hun jonge jaren zelfs zonder een koelkast, laat staan een koelkastcoach. (knipoog..!)

    1. Nieuwgierig says:

      Ik kook aardappelen altijd met de schil in de microwave. Geen water in de schaal alleen wassen en met het aanhangend water in de schaal, afdekken, 20.min in de microwave. De schil kan het beste verwijderd worden als de aardappelen nog een beetje warm zijn.

  12. Yvonsss says:

    Ook ik haal uit het artikel niet hoe gezond de aardappel is net als de vorige 14 reacties.. Wat mij nog meer verbaast en zeker stoort is dat we ook geen enkele reactie krijgen van de KoelkastCoache of max. Wat heeft een Coache dan voor zin !!!?

  13. Elisabethr says:

    Sinds wanneer is een aardappel een groente?
    Ook ik vraag mij af, waarom er een mogelijkheid is om te reageren, als je toch geen antwoord krijgt?
    Worden deze reacties wel serieus genomen?
    Gemiste kans @MAX en @Koelkastcaoch ?

    1. MAX Vandaag says:

      Beste Elisabethr,

      De reacties worden zeker serieus genomen. Wij hebben inmiddels het een en ander proberen te verduidelijken in het artikel.

      Met vriendelijke groet,
      Redactie MAX Vandaag

  14. HCHansum says:

    ” Omdat koolhydraten dus één derde van hun voedingsstoffen verliezen ”
    ? typefoutje of wat staat hier eigenlijk: koolhydraten die ‘hun voedingsstoffen verliezen’ ? LOL
    De zin ervoor meldt nog:
    ” Jammer genoeg verliest de aardappel één derde van alle vitaminen en mineralen tijdens het bereiden ”
    Daarom moet het zijn, veronderstel ik:
    ” Omdat aardappelen een derde van hun vitaminen en mineralen verliezen “

  15. dkolstee says:

    Weer een van de vele onzinnige adviezen, raadgeving etc. Ik houd me aan grootmoeders recepten en leef al heel, heel lang gezond en gelukkig. Ben intussen wel zover dat ik steeds meer overweeg de Max-Nieuwsbrief maar niet meer te willen ontvangen. Dit artikel over gezondheid van de aardappel geeft de doorslag. Een voorbeeldje nog, lees maar eens het artikel hoe goedkoop en zuinig onze Max-raadgever met zijn auto omgaat. Blij dat ik nooit zijn passagier ben.

  16. creatief neeltje says:

    ik lees ook in het bericht dat aardappelen tot de nachtschade behoren, er zit een schadelijk stofje in en dat je ze daarom niet rauw moet eten. Maar ook tomaten horen daarbij staat er. ik eet tomaten bijna altijd rauw. Mag dat wel?

    1. MAX Vandaag says:

      Beste creatief neeltje, bedankt voor uw reactie. Het is geen probleem om tomaten rauw te eten, zo lang ze goed rijp zijn.